“Στις Πηγές του Άϊν-Νουν” της Σοφίας Κιόρογλου

Στις Πηγές του Άϊν-νουν


Στις πηγές του Αινών
εδίψασα και ήπια νερό
εγγύς του Σαλήμ
είπα να ξαποστάσω
Εκοίταξα γύρω μου…
Ογκώδη λίθινα σώματα
λες και υποκλίνονταν
σε κάποιους αόρατους ασκητές
που ξεπόρτισαν από το
ταπεινό τους ενδιαίτημα
«κατ’ εικόνα και ομοίωσιν» του δημιουργού τους
Ασκηταριά και σπήλαια
στο ύψος ιστάμενου ανθρώπου
λαξεμένοι σε βράχια ογκόλιθοι
μοσχοβολιά και αφθαρσία
άρρητη ευωδία από λιβάνι

img_3434
Σύντομο αφιέρωμα στην Λαύρα του Χοζεβά

Ένα από τα αρχαιότερα μοναστήρια της αγίας Γής,ιδρύθηκε τον 5ο αι. μ.Χ.,κτισμένο πλησίον της διαδρομής Ιεριχούς- Ιεροσολύμων,μέσα στὸ βαθὺ καὶ μεγάλο φαράγγι ποὺ ὀνομάζεται Αἰνών, καὶ στὸ ὁποῖο βάπτιζε ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος (Ἰωάννου α´ 28, γ´ 23).

Μέσα στὸ φαράγγι ὑπάρχουν ἀναρίθμητα σπήλαια καὶ ἰδίως στὴν ἀριστερὴ ὄχθη, στὴν ὁποία, κυρίως στοὺς πρώτους χριστιανικοὺς αἰώνες κατοικοῦσαν ἀναρίθμητοι ἀναχωρητές, ἀπὸ τοὺς ὁποίους οἱ πιὸ ἐπιφανεῖς ἦταν ὁ Ἰωάννης ὁ ἐπικαλούμενος Χοζεβίτης καὶ ὁ Ἀββᾶς Δωρόθεος, ὁ ὁποῖος ἐπὶ πατριαρχείας τοῦ Ἁγίου Μοδέστου Ἱεροσολύμων, χρημάτισε σταυροφύλακας. Ιδιαίτερη αίγλη έλαβε κατά την ηγουμενεία του αγίου Γεωργίου του Χοζεβίτου αλλά σύντομα καταστράφηκε από τους Πέρσες.
Ἡ Ἱερὰ Μονὴ Χοζεβᾶ, τιμᾶται μέχρι καὶ σήμερα ἐπ᾿ ὀνόματι τοῦ Γενεσίου τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου τῆς ἐν Χοζεβᾷ. Τὸ ὄνομα Χοζεβᾶ ἴσως εἶναι παραφορὰ τῆς ὀνομασίας Χασβᾶ τὴν ὁποία ἀπαντοῦμε στὸ Βιβλίο τῆς Γενέσεως (λη´ 5), καὶ ὅπου ἡ γυναίκα τοῦ Ἰούδα ἔτεκε τὸν Ἀννᾶν.

Ο τόπος αυτός συνδέεται με τον Προφήτη Ηλία και τον Θεοπάτορα Ιωακείμ.

Η Παράδοση λέει, πως εδώ κρύφτηκε ο Προφήτης Ηλίας (910 π.Χ.)για να γλιτώσει από τη σκληρή καταδίωξη του ασεβέστατου βασιλιά Αχαάβ και της ειδωλολάτριδας συζύγου του, της Ιεζάβελ.

Σ’ αυτό το μέρος είναι η σπηλιά, στην οποία ο ζηλωτής προφήτης έμεινε για μήνες και τρεφόταν κατά ένα θαυμαστό τρόπο. Μερικά κοράκια του έφερναν πρωί και βράδυ ψωμί και κρέας.

Νερό έπινε από έναν χείμαρρο. Όταν όμως κι από εδώ έλειψε το νερό, εξ αιτίας της ανομβρίας, ο προφήτης αναχώρησε κατ’ εντολή του Θεού, στα Σάρεπτα της Σιδώνος.

ΣΠΗΛΑΙΟ ΠΡΟΦΗΤΟΥ ΗΛΙΟΥ

Στη σπηλιά αυτή ύστερα από χρόνια, ήρθε και κλείστηκε κι ο θεοπάτορας Ιωακείμ. Σαράντα μερόνυχτα έμεινε εδώ νηστεύοντας, προσευχόμενος να του χαρίσει ο Θεός ένα παιδί, επειδή ήταν άτεκνος.

Σ’ αυτό το διάστημα κι η σύζυγος του Άννα προσευχόταν στο σπίτι τους θερμά. Με δάκρυα παρακαλούσε και ζητούσε να της λύσει ο Πανάγαθος Θεός την ατεκνία της.

Πολύ συγκινητική είναι η προσευχή του Ιωακείμ στη σπηλιά, όπως μας την διέσωσε η αρχαία παράδοση: «Ου καταβήσομαι», έλεγε μονολογώντας ο ευσεβής Ιωακείμ, «ούτε επί ποτόν, έως ότου επισκέψεταί με Κύριος ο Θεός μου και έσται μου η ευχή βρώμα και πόμα».
Και δεν κινήθηκε απ’ εκεί, παρά μονάχα όταν ο Θεός εισάκουσε τη δέηση του και μ’ έναν άγγελο του διεμήνυσε το χαρμόσυνο μήνυμα, πως θα αποκτούσε παιδί, τη Μαρία, την Παναγία μας.
Ἡ Ἱερὰ Μονή, εἶναι χτισμένη πάνω στὸν βράχο· ἀνεκαινίσθη τὸ 1875 ἀπὸ τὸν μοναχὸ Καλλίνικο Βαράκλα τὸν Ἁγιοταφίτη καταγόμενο ἀπὸ τὰ Ἁλάτσατα τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Ὁ ναὸς τῆς Μονῆς, εἶναι σὲ σμικρογραφία πανομοιότυπος τοῦ Καθολικοῦ τοῦ Πανιέρου Ναοῦ τῆς Ἀναστάσεως. Ἐντὸς τοῦ Ναοῦ, σώζονται σὲ καλὴ κατάσταση οἱ ἐξῆς τοιχογραφίες:

Μέσα στὸ Ἱερό: ὁ Ἅγιος Νικόλαος στὴν δυτικὴ πλευρά· Ἅγιος δυσανάγνωστος νὰ στέκεται δίπλα στὸν Ἰορδάνη ποταμό, προερχόμενος ἀπὸ τὴν Ἱερὰ Μονὴ τοῦ Ἀββᾶ Γερασίμου τοῦ Ἰορδανίτου-Καλαμῶνος· καὶ ὁ εὐαγγελισμὸς τοῦ Δικαίου Ἰωακεὶμ ὑπὸ τοῦ Ἀγγέλου. Ἡ Πλατυτέρα κάθεται σὲ θρόνο, μὲ τὸν Χριστὸ νὰ στέκεται μπροστά της, ὁ Ὁποῖος κρατάει στὸ δεξί Του χέρι τὸν κόσμο, στὸ δὲ ἀριστερὸ σκῆπτρο. Ὑπάρχει καὶ ἕτερη εἰκόνα τοῦ Ἁγίου Ἰωακεὶμ ὑπερμεγέθης μεγαλοπρεπέστατη. Σώζονται δὲ λείψανα τῶν ὑπόλοιπων τοιχογραφιῶν.

Στὸ ἔδαφος σώζεται τμῆμα τοῦ μωσαϊκοῦ δαπέδου, ἄξιον προσοχῆς, καθὼς καὶ ἕνας μεγάλος δικέφαλος μωσαϊκὸς ἀετός.

Στὰ ἀνατολικὰ ὑπάρχει Ἐκκλησία ἡ ὁποῖα τιμᾶται στὸ ὄνομα τῶν Ἁγίων κτητόρων τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἰωάννου καὶ Γεωργίου τῶν Χοζεβιτῶν καὶ ὅπου βρίσκονται οἱ τάφοι τους· παλαιότερα πολύ, ἦταν ἀφιερωμένη στὸν Ἅγιο Πρωτομάρτυρα καὶ Ἀρχιδιάκονο Στέφανο.

Στὴν Μονή, ὑπήρχε θαυματουργὴ εἰκόνα τῆς Παναγίας τῆς ἐπονομαζομένης Χοζεβιτίσσης, ἡ ὁποία, εἰς ἄδηλον ἐποχήν, ἀνεχώρησε διὰ τὴν νῆσον Ἀμοργὸν τῶν Κυκλάδων, ὅπου καὶ σώζεται μέχρι τῆς σήμερον.

Ὅπως φαίνεται ἀπὸ τοὺς χειρόγραφους κώδικες, τὴν Ἱερὰ αὐτὴ Μονή, πάντοτε προστάτευε ἡ εὐλογημένη Δέσποινα. Τὴν ἔχει διασώζει ἀπὸ ἐπιδρομές, ἀπὸ ληστές, ἀπὸ πείνα, ἀπὸ πυρκαγιά, ἀπὸ διαβολικὲς ἐπήρειες, καὶ ἐν γένει ἀπὸ ὅλες τὶς χαλεπὲς περιστάσεις ποὺ συνέβησαν σὲ διάφορους καιρούς.

Ὁ ἕνας ἀπὸ τοὺς ἱδρυτὲς τῆς Μονῆς, ὁ Ὅσιος Ἰωάννης, ἀσκήτευε στὸ φαράγγι ποὺ βρίσκεται αὐτή, σὲ ἀπόκρημνο καὶ ἀπρόσιτο σπήλαιο τὸ ὁποῖο σώζεται μέχρι σήμερα. Διὰ τὴν τεράστιά του μόρφωση καὶ ἁγιότητα, χειροτονήθηκε Μητροπολίτης τῆς Καισαρείας τῆς Παλαιστίνης, ὅπου διέπρεψε ἐπὶ σειρὰ ἐτῶν. Ἐνθυμούμενος ὅμως τὴν ἡσυχία καὶ τὴν ἁγία ζωὴ τῶν πατέρων καὶ συνασκητῶν του, ἐπέστρεψε στὴν μυρισμένη ἔρημο τοῦ Χοζεβᾶ, διὰ νὰ τρυγάει τὸ γλυκὸ πνευματικὸ μέλι τῆς ἡσυχίας, διὰ νὰ συνομιλεῖ συνέχεια μὲ τὸν Θεό, διὰ νὰ προσεύχεται καὶ νὰ ἀγωνίζεται ἀσκητικῶς. Ὁ Ὅσιος Ἰωάννης ἀνεδείχθηκε μέγας θαυματουργός, ἡ δὲ μνήμη του τελεῖται στὶς 3 Ὀκτωβρίου.

ΣΚΗΝΩΜΑ ΟΣΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΡΟΥΜΑΝΟΥ

Ὁ δὲ ὅσιος Γεώργιος, ὁ μετέπειτα ἡγούμενος καὶ ἀνακαινιστὴς τῆς Μονῆς, ἦταν ἐφάμιλλος στὰ ἀσκητικὰ κατορθώματα μὲ τὸν Ὅσιο Ἰωάννη. Φημιζόταν διὰ τὰ θαύματά του καὶ τὶς προφητείες του. Ἡ μνήμη του ἑορτάζεται στὶς 8 Ἰανουαρίου.

Το κοιμητήριο και το σπήλαιο της Αγίας Άννης.

Σε απόσταση λίγων βημάτων από την Μονή, ανακαλύφθηκε το 1880 από τους Πατέρες της Μονής του Αγίου Σάββα, το αρχαίο κοιμητήριο της Μονής, ένα μεγάλο δηλαδή σπήλαιο καταλλήλως διαμορφωμένο. Στην οροφή του σπηλαίου σώζονται διαφόρων τύπων σταυροί των πρώτων χριστιανικών αιώνων. Το κοιμητήριο έχει απειράριθμα άγια λείψανα. Οι δε επιγραφές μαρτυρούν ότι έχουν ταφεί Αρχιερείς, Αββάδες, Πατέρες, Πρεσβύτεροι, Αρχιδιάκονοι, Διάκονοι, Μοναχοί, Διακόνισσες και λαϊκοί. Κατά την εύρεση του κοιμητηρίου, καθώς οι μοναχοί μπήκαν σε αυτό, είδαν ολόκληρα άγια σώματα να κείτονται το ένα πάνω στο άλλο· μερικά δε εξ αυτών έφεραν επί της κεφαλής των στεφάνους, και σε άλλα δίπλα τους ποιμαντορικοί ράβδοι.

Πάνω ακριβώς από το κοιμητήριο, επί αποκρήμνων βράχων και σε ύψος πάνω από 40 μέτρα, σώζεται ένα σπήλαιο. Από σκάλα που βρίσκεται στο εσωτερικό του σπηλαίου, ανεβαίνουμε στην αρχαιότατη και μικρή Εκκλησία της Αγίας Άννης. Η εκκλησία βρίσκεται στο μέσο σχεδόν του βράχου και κοσμείται δια τοιχογραφιών του 6ου αιώνος μ. Χ. Άνωθεν της λαξευμένης στον βράχο Αγίας Τραπέζης, είναι ζωγραφισμένη η λεγόμενη Μεγάλη Δέησις, δηλαδή ο Παντοκράτορας στο κέντρο, η Παναγία στα δεξιά, και ο Πρόδρομος στα αριστέρα. Ο Κύριος κάθεται ενθρονισμένος επί των νεφελών του ουρανού, ευλογών τους πάντας και τα πάντα. Η Αγία Τράπεζα, λόγω του ακατάλληλου του μέρους, κοιτάει βορειοδυτικά και σε αυτό το σημείο είναι ζωγραφισμένη ο Κύριός μας σταυρωμένος, η Παναγία και ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος. Παραπλεύρως, βρίσκονται 4 Μεγαλομάρτυρες έφιπποι. Ο πρώτος Άγιος είναι δυσανάγνωστος, ενώ οι άλλοι τρεις είναι· ο Άγιος Λεόντιος, ο Άγιος Γεώργιος και ο Άγιος Θεόδωρος. Πλησίον της Προθέσεως η Πλατυτέρα. Οι περισσότερες τοιχογραφίες είναι δυσανάγνωστες.

Μια αξιοπερίεργη είναι στα νοτιοδυτικά του ναού, και εικονίζει ένα ζαρκάδι (δορκάς) πάνω στα όρη να τρώγει κρίνα. Αυτή η εικόνα συμβολίζει την Παναγία μας. Η συμβολική αυτή εικόνα βρίσκεται στο Θεοτοκάριο, το βιβλίο δηλαδή που περιέχει κανόνες της Παναγίας μας, οκτώ σε κάθε ήχο. Ποιό συγκεκριμένα, είναι το κάτωθι τροπάριο, ευρισκόμενο την Δευτέρα εσπέρας του πλ. α´, ψαλλόμενο προς το Χαίροις ασκητικών, ποίημα του Αγίου Μάρκου του Ευγενικού:

Χαίροις, Παρθενομήτορ Αγνή, η απλουστάτη και αμίαντος δάμαλις, τον μόσχον η τετοκυία, τον μυστικόν του Θεού, αμνάς καθαρά τε και πανάσπιλε. Δορκάς εν τοις όρεσιν, αρωμάτων η βόσκουσα, και νεμομένη, εν τοις κρίνοις αείποτε, θείαις χάρισι, και τρυφαίς ταις του Πνεύματος. Έλαφος η ταχύδρομος, τους όφεις η κτείνουσα, τους νοητούς και Σων δούλων, πόρρωθεν τούτους ελαύνουσα. Χριστού χαίρε Μήτηρ, του παρέχοντος τω κόσμω, το μέγα έλεος.

Γ) Τα ασκητήρια πέριξ της Μονής

Λίαν πρωί, περί ώρα τρίτη πρωϊνή, ξεκινήσαμε δια τα ασκητήρια της Αγίας Άννης, γιατί η θερμοκρασία υπό σκιαν κατά τις ώρες 8:00π.μ-5μ.μ βρίσκεται στους 35 με 37 βαθμούς. Τα σπήλαια αυτά απέχουν από την Μονή περί τα 20 λεπτά. Πήραμε μαζί μας και μια ξύλινη σκάλα 5 μέτρων, δια να μπορούμε να ανερχώμεθα σε αυτά τα απόκρημνα σπήλαια. Την περίοδο του Α´ Παγκοσμίου Πολέμου, αρκετοί εκ των ασκητών της περιοχής τα εγκατέλειψαν και πήγαν δια ασφάλεια να μείνουν στα εν Παλαιστίνη ελληνικά μοναστήρια. Αργότερα, οι ντόπιοι Άραβες κατέστρεψαν εξ ολοκλήρου αυτά. Στα περισσότερα ανεβήκαμε με την σκάλα, όχι χωρίς να κινδυνέψει η ζωή μας. Όμως, το χειρότερο ήταν τα αναρίθμητα σμήνη νυχτερίδων που πετούσαν πάνω μας· η δε δυσοσμία ήταν ανυπόφορη. Οποία λύπη κατέλαβε την ψυχήν μας. Στις εκκλησίες των σπηλαίων σώζονται αρχαία μωσαϊκά, και ελάχιστες τοιχογραφίες. Μπήκαμε στην αρχαιοτάτη εκκλησία της Αγίας Άννης. Η σκήτη αυτή ονομάζεται υπό των ντόπιων Ντερ Μπενάτ (Μοναστήρι των Παρθένων), γιατί στον χείμαρρο αυτόν βάπτιζαν οι παρθένοι τις κατηχηθείσες εις το χριστιανισμό, γυναίκες. Είναι όμως άγνωστο σε μια εποχή έφυγαν οι παρθένοι και εγκαταστάθηκαν οι ασκητές. Στην σκήτη αυτή σωζόταν και το πόδι της Αγίας Άννης, διατηρούν και την επιδερμίδα. Οι Πατέρες, εξ αιτίας των πολυπληθών επιδρομών των διαφόρων εθνών, των ληστών και των κακώσεων που υφίσταντο από αυτούς, πήραν το ιερό λείψανο της Αγίας Άννης και ανεχώρησαν δια το Άγιον Όρος, δημιουργήσαντες δε εκεί την υπάρχουσα σκήτη της Αγίας Άννης.

Advertisements

One thought on ““Στις Πηγές του Άϊν-Νουν” της Σοφίας Κιόρογλου

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s